فقهى نوشته است ، أو توضيح مى دهد كه نمى خواهد پاسخ به سؤالهاى فقهى بدهد زيرا جواب درست در بين علماى شيعه مورد اختلاف بود وأو مى خواسته از دادن جوابهايى كه احتمالا مشتمل بر نقطه نظرات خطا باشد پرهيز كند . ( 141 ) همينطور در كشف مى گويد : أو نمى خواهد فتوا بدهد از آن روى كه مىترسد فتوا مبنايى نداشته وبه هواي رياست خواهى باشد . در واقع ، ابن طاووس يك رساله فقهى ديگر هم با عنوان " مضايقه " نوشت . در اينجا هم هدف خود را اين چنين توصيف كرده كه تنها أحاديث مربوطه را آورده واين را براي محققان باقي بگذارد تا خود از آن أحاديث استنباط كنند ( من كلف به من أهل النظر والأمانات ) ( 142 ) . اين تصادفى نيست كه دو تأليف فقهى وى مربوط به موضوعي بودند كه به قلب أو نزديك بود يعنى : نماز . تأكيد ابن طاووس بر اهميت زياد حديث ( 143 ) براي روشن ساختن احكام فقهى ، مورد پشتيبانى برخى از اخبارىهاى عهد صفوي قرار گرفت . 144 ابن طاووس از نوشتن كتاب كلامي نيز دورى مىگزيد زيرا به اين نكته رسيد كه مسلمانان عادى ، به سختى از دانش كتاب كلام معرفتي بدست مى آورند وچنان كه أنبياء نشان داده اند ، حق را مى توان بدون تمسك به مجادلات كلامي دين را به مردم تعليم داد . ( 145 ) وى مىافزايد : تنها تأليف وى در اين موضوع شفاء العقول من داء

--> ( 141 ) . كشف صص 109 - 110 . مق‍ : اجازه أو به يوسف بن حاكم د ر بحار ج 107 ص 46 . نيز نك‍ : arjomand ص 207 . ( 142 ) . المضايقة ص 31 / 833 . نيز نك‍ : باب دوم فصل دوم . يوسف بحراني ( م 1186 ) در ضمن شرح حال هاشم بن سليمان الكتكانى البحراني ( م 1107 ) ياد آور مى شود كه أو هيچ فتوايى نداده وكتابهاى أو بيشتر گردآورى است " نمى دانم آيا اين بدليل عدم توان أو در استفاده از تعقل بوده يا اين كه از روى تقوى از افتاء پرهيز داشته ، همانطور كه درباره ابن طاووس گزارش شده است " نك‍ : لؤلؤة البحرين ص 63 . بايد خاطر نشان كرد كه هاشم بحراني كتاب التنبيهات را تأليف كرده كه مشتمل بر استنباطات أو در همه أبواب فقه بوده است . ( نك‍ : رياض 5 / 300 - 301 ، دائرة المعارف ايرانيكا مقاله : بحراني ، هاشم [ از : madelung . w ) . ( 143 ) . كه شامل " اخبار آحاد " نيز مى شود : نك‍ : فرج المهموم صص 42 - 43 در آنجا شريف مرتضى را بدليل رد خبر واحد مورد انتقاد قرار مى دهد . مق‍ : - كتاب العدة . ( 144 ) . مق‍ : - ابن طاووس ، كتاب كشف المحجه . بطور كلى نك‍ : دائرة المعارف چ 2 مقاله " اخباريه " از : ( ohlberg . e ) . ( 145 ) . الإجازات ص 18 / 43 .